Milliuppgjör bankanna

Hægt er að skoða bankana sem um ræðir hér. Vinnsla úr milliuppgjörunum beinist aðallega að út- og innlánastarfsemi. Tenglar eru út á PDF uppgjör og aðrar tímaraðir sem tengjast þeirri starfsemi.

• Glitnir (Íslandsbanki)

• Kaupþing (Arion)

• Landsbankinn

Rýmkaði reglur en hefði átt að herða þær

Heimilin eru að brenna inni á tíma

Í fyrsta sinn (frá 31.1.2001, en viðkomandi skjal Seðlabankans nær ekki lengra aftur) er kreditkortavelta hærri en debetkortavelta, eða 52,4% af heildar kortaveltu fyrir janúar 2010. Þetta gefur vísbendingu um lausafjárerfiðleika sem geta fljótlega orðið að allverulegri krísu.

Hægt er að skoða þessar tölur betur hér: Payment intermediation

Aðgangur er frír að vanda. Legg til að þeir sem fari þarna inn slökkvi á fyrstu þremur línunum (rauð, blá, græn), en þetta er gert með því að smella á punktana t.v. við grafið. Setjið svo grafið í MAX (undir grafi).

Er framtíð fyrir íslenskt viðskiptalíf?

Spilavíti á Íslandi

Umræðan um spilavíti á Íslandi er á villigötum.  Þetta mál þarf að snúast um að ná hingað erlendum gjaldeyri án þess að skapa hliðarvandamál tengdu spilafíkn.  Norðurlönd fara vitlaust að þessu þar sem þau veita ríkisborgurum sínum aðgengi að spilavítum og skapa þ.a.l. vandamál heimafyrir, á meðan Monaco, Malta og Nevada fara aðrar leiðir.  Er það ekki að ástæðulausu að þessi þrjú svæði banna aðgengi heimamanna að spilavítum og er það lykilatriði í þessu samhengi.  Fjárhættuspil auka á vanda heimilanna og ekki er á bætandi.

Sem tekjuleið fyrir ferðaiðnaðinn eru spilavíti þó áhugaverður möguleiki. Þegar tölur Hagstofunnar um gjaldeyristekjur af erlendum ferðamönnum 2003 – 2008 eru skoðaðar kemur fram að aukning erlendra ferðamanna var 3,0% á milli 2007 – 8. Á sama tíma virðast heildartekjur hafa aukist til muna, eða um 45,5%, og tekjur á ferðamann um 41,3%. Sé tekjutölur settar fram í USD (United States Dollar; $) og meðaltal árs (miðgengi) notað, er heildartekjuaukningin aðeins 3,7% og tekjuaukning á ferðamann 0,7%. Sé svo ERI (Exchange Rate Index; gengisvísitala) notuð (hlutfall Bandaríkjamanna af heildarfjölda ferðmanna hefur dregist saman úr 14,7% 2003 í 8,6% 2008) er heildartekjuaukningin 3,4% og tekjuaukning á ferðamann 0,4%. Hér bráðvantar tölur frá Seðlabanka og Hagstofu um tekjur af ferðamönnum fyrir 2009.

Segjum nú svo að spilavíti hefði verið rekið hér 2008 og að 1% ferðamanna eyddi aukalega því sem samsvaraði ISK (Íslenskar krónur) 100 þúsund, 5% 10 þúsund, og 10% 1 þúsund. Heildartekjuaukningin fer úr 45,5% 2008 í 47,0% og tekjuaukning á ferðamann úr 41,3% í 42,7%. Sett fram í USD fer heildartekjuaukningin úr 3,7% 2008 í 4,7% og tekjuaukning á ferðamann úr 0,7% í 1,7%. Sem viðmið af ERI fer heildartekjuaukningin úr 3,4% 2008 í 4,5% og tekjuaukning á ferðamann úr 0,4% í 1,5%. Tökum þá áhrif af aukningu ferðamanna inn í myndina.

Gefum okkur það að rekstur spilavítis hér hafi haft 5% aukningu ferðamanna til landsins í för með sér sem koma hingað gagngert í þeim tilgangi að eyða að lágmarki 100 þúsund í spilamennsku.  Í stað 472.535 ferðamanna fer fjöldinn í 496.162 og af þeim eru 23.627 spilarar í hæsta flokki.  Þar sem meðaltekjur á ferðamann voru ISK 156.215 en viðbótareyðsla lægri, breytist aukning úr 42,7% í 40,3% með ISK viðmið, 1,7% í 0,0% með USD viðmið, og 1,5% í -0,3% með ERI viðmið. Heildartekjur af ferðamönnum sýna þó stóru myndina.  Aukning heildartekna sett fram sem ISK fer úr 47,0% í 51,7, USD úr 4,7% í 8,1%, og ERI úr 4,5% í 7,8%.

Sé þessum stærðum beitt á útflutning og landsframleiðslu hækkar aukning tekna af ferðamönnum gjaldeyristekjur af útfluttum vörum og þjónustu úr 11,0% í 11,1% og gjaldeyristekjur af VLF úr 5,0% í 5,1%. Sé 5% aukning ferðamanna sem hingað koma í þeim tilgangi að eyða að lágmarki 100 þúsund í spilamennsku bætt inn, nemur hækkun á gjaldeyristekjum af útfluttum vörum og þjónustu 11,4% og gjaldeyristekjur af VLF 5,2%.  Um þessi atriði snýst þetta mál.

Ofangreint er sett fram til þess að negla niður hvers vegna spilavíti getur haft góð áhrif á stöðu landsins sé þessu beitt til tekjuöflunar.  Takmarka þarf aðgengi að spilavítum þannig að erlent vegabréf þurfi til þess að stunda þar spilamennsku.  Aðgengi innlendra aðila að þessum stöðum hefur aftur á móti aukinn kostnað í för með sér og getur þar að auki haft neikvæð áhrif á þjóðfélagið s.s. fjárhagsstöðu heimilanna og aukinna útgjalda vegna aðgerða sem snúa að fyrirbyggjandi vörnum og meðferð gegn spilafíkn.

TÖFLUR

Sérstök lög þyrfti um spilavíti

Hostelbookers

Svona á að gera þetta! Hostelbookers eiga eftir að njóta þess að hafa valið rétt, tærir snillingar þarna á ferð.

Markaðssetur vefi í Evrópu

Ruby og verðlag

Þetta verður áskorun í lagi. Verðlagshækkun í veitingarekstri mældist 9,7% í október; 2009 miðað við 13,7% október 2008 (toppaði í janúar 16,5%).  Ruby Tuesday opnaði á Íslandi 1999 og hefur verðlag verið tiltölulega stöðugt síðan (helstu toppar 4,1% í mars 2005 og 7,0% í febrúar 2007). Samsetning matseðilsins (hráefni) og verðlagsmæling (M2-M1)/M1 október 2009 v. október 2008:

MATVÆLI

Hamborgarar (nautakjöt):  5,1% miðað við 1,2% október 2008.

Kjúklingaréttir (fuglakjöt):  -2,1% miðað við 15,0% október 2008.

Svínakjöt:  -19,0% miðað við 2,5% október 2008.

Lambakjöt:  1,6% miðað við 9,2% október 2008.

Fiskur:  8,4% miðað við 10,0% október 2008.

Skelfiskur og aðrar sjávarafurðir:  7,1% miðað við 64,8% október 2008!

Mjólk:  17,8% miðað við 19,7% október 2008.

Ostur:  14,8% miðað við 21,5% október 2008.

Egg:  18,7% miðað við 14,1% október 2008.

Smjör:  19,8% miðað við 25,9% október 2008. 

Blað-, stilkgrænmeti og kryddjurtir:  -0,1% miðað við 35,4% október 2008.

Kál:  1,1% miðað við 13,3% október 2008.

Kartöflur:  -24,3% miðað við 43,3% október 2008.

Vörur framleiddar úr kartöflum:  14,6% miðað við 36,5% október 2008.

DRYKKIR

Kaffi:  13,8% miðað við 34,3% október 2008.

Kakó:  45,3% miðað við 12,9% október 2008.

Vatn:  14,7% miðað við 14,8% október 2008.

Gosdrykkir:  29,6% miðað við 14,0% október 2008.

Ávaxtasafar:  9,0% miðað við 7,6% október 2008.

Sterk vín:  31,8% miðað við 7,0% október 2008.

Léttvín:  38,4% miðað við 11,9% október 2008.

Áfengur bjór:  31,4% miðað við 12,0% október 2008.

Pilsner og malt:  17,0% miðað við 16,2% október 2008.

Nú bætast svo aukin gjöld vegna skattahækkanahugmynda stjórnvalda við sem gerir þetta reiknidæmi enn erfiðara viðfangs.

Verðlag á norðurlöndum september 2009 v, september 2008 (Eurostat)

Matvæli

Danmörk: -1,5% (sept 2008: 8,6%)

Finnland: 0,8% (sept 2008: 10,2%)

Ísland: 16,2% (sept 2008: 20,5%)

Noregur: 3,8% (sept 2008: 4,7%)

Svíþjóð: 1,7% (sept 2008: 8,0%)

Þetta er þokkalegt verkefni. Vona að vel gangi.

 

 

 

Verðbréfafyrirtækið Arev rekur Ruby Tuesday og A4

CCPMP

Mér líst þrælvel á þetta fyrirkomulag.  Grunar hvað muni gerast næst.

CCP flytur bankaviðskipti til MP banka

Milliuppgjör bankanna 2004 - 2008

Ef einhver hefur áhuga á milliuppgjörum bankanna 2004 - 2008 þá erum við með þau 'online' á tvennu móti:

PDF

Visual DataBase (ásamt hlutföllum, grafísk framsetning)

Fegruðu bankar stöðuna?

Viðsnúningur mögulegur

Ég fæ ekki betur séð en að við séum að komast í gegnum þessa kreppu ef allir halda ró sinni og stjórnvöld tryggja að fleiri gjaldþrot eigi sér ekki stað á fyrirtækjamarkaði. Við megum hreinlega ekki við því.

 

Við erum þegar komin í gegnum mesta verðbólgukúfinn hvað varðar verðtryggð lán. Frá því í september 2008 (síðustu tölur Seðlabanka Íslands) hafa verðtryggð lán lækkað um 2,2%. Í næsta mánuði má gera ráð fyrir að lækkunin nemi 5,7% og eru afborganir þá komnar á svipað stig og í janúar 2008.

 

Aðilar sem eru með verðtryggð lán eru því hvattir til þess að leita allra leiða við að halda sér á floti og stjórnvöld hvött til þess að aðstoð við aðila í greiðsluerfiðleikum berist hratt og örugglega. Það þýðir ekki að  velta hlutunum fyrir sér núna; við getum snúið öllu dæminu við sé brugðist við hratt og örugglega. Grundvallarstefna: EKKI FLEIRI GJALDÞROT!

 

Lán í erlendum gjaldmiðlum er næsta verkefni sem verið er að leysa. Staðan er þó öllu verri en í hinum lánaflokknum en þó ekki eins slæm og fjölmiðlar vilja vera láta. Frá því í september 2008 hafa þessi lán hækkað um aðeins 26,2% sem vissulega er hátt en þó ekki óyfirstíganlegt grípi stjórnvöld inn í sem ég hef fulla trú á.

 

Eins og sést á grafi höfum við komist í gegnum mesta höggið, en krónan er að síga aftur í sama farveg og hún var í þegar allt hrundi. Draga má þá ályktun annað hrun sé í vændum, en ekki má gleyma að hlutir geta gerst hratt svo lengi sem réttar ákvarðanir séu teknar og að stjórnvöld þori að taka áhættu (sé áhætta ekki tekin getur allt farið á hvolf sbr. orðatiltækið 'Vogun vinnur, vogun tapar'). Við erum þegar þekkt fyrir að hafagert landið að vogunarsjóð; notum svipað hugarfar við að keyra okkur úr kreppunni.

 

Það bráðvantar tiltrú á hagkerfið vegna þess að Íslendingar eru að leika eftir sömu leikreglum og miljónasamfélög. Það þýðir ekki að haga seglum eftir þeirra vindi, heldur þarf að haga þeim eftir okkar eigin. Það verður að stöðva gjaldþrotahrinuna af öllum mætti, þess vegna leysa inn fjármagn sem læst er inni í ýmsum sjóðum og láta lífeyrissjóðina koma inn til styrkingar atvinnulífinu. Það er hvorki þeim, lífeyrisþegum, né þjóðinni í hag að þeir liggi á fjármagni þegar nýta má það til þess að snúa hagkerfinu við. Vek athygli á að erlendum eignum lífeyrissjóðanna verður að verja innanlands eins og staðan er og ekki erlendis sbr. eftirfarandi (Seðlabanki Íslands, staða lífeyrissjóðanna febrúar 2009):

• Innlendir verðbréfasjóðir:113 m.a. (55,4%)
• Erlendir verðbréfasjóðir: 91 m.a. (44,6%)

• Innlendir hlutabréfasjóðir: 5 m.a. (2,5%)
• Innlendir hlutabréfasjóðir: 207 m.a. (97,5%)

• Innlend hlutabréf: 26 m.a. (29,5%)
• Erlend hlutabréf: 62 m.a. (70,5%)

Þetta gerir samtals:

 

Innlend verðbréf með breytilegum tekjum: 144 m.a. (28,5%)

Erlend verðbréf með breytilegum tekjum: 360 m.a. (71,5%)

 

Hvers vegna eru íslenskir lífeyrissjóðir að efla atvinnulíf erlendis? Ég vil fá þessa 360 m.a. inn í íslenskt atvinnulíf og nýta við að auka eigið fé fyrirtækja í vandræðum. Upphæðin er ekki stór miðað við skuldsetningu fyrirtækja svo henni þarf að ráðstafa rétt, en hún dugar fyrir afborgunum lána næstu mánuði hjá völdum félögum og getur hægt eða jafnvel stöðvað atvinnuleysi og orðið hvati að endurreisn atvinnuveganna. Fyrir þessa upphæð er hægt að gera álver í Helguvík eða á Bakka að raunveruleika og snúa atvinnuleysisþróuninni við á augabragði. Það eitt gerir að verkum að greiðsluerfiðleikar hverfa og tiltrú erlendra aðila á krónunni eykst. Hver hefur ekki trú á hagkerfi sem snýr sér út því að vera verst stadda hagkerfi Evrópu yfir í það sem sigraði kreppuna fyrst? Þessi aðgerð er að mínu mati fljótasta leiðin út úr þessar kreppu, en til þess að beita henni þarf kjark og áræðni.

 

Vil taka fram að 360 m.a. jafngildir 31,6% af hreinni eign lífeyrissjóðanna til greiðslu lífeyris, svo lífeyrir mun skerðast tímabundið, en nú ríkir neyðarástand sem þarf að bregðast við af alefli. Tekjuskerðing sjóðanna og þjóðarbúsins, sé gjaldþrotahrinunni leyft að halda áfram, verður talsvert meiri. Við höfum hreinlega ekki efni á því að bíða.

 

Athugasemdir vel þegnar; lífeyrissjóðakerfið er ekki mín deild, en fyrirtækjarekstur og neytendamarkaður eru það.

 

Ítarlegri umfjöllun (á ensku að vísu): Turnaround is possible

Hlutabréf lækkuðu á Wall Street

Loksins

Sent á viðskiptaráðuneyti 21 Jan 2009:

"Ég er nokkuð uggandi vegna yfirvofandi yfirtöku bankanna á fyrirtækjum landsins vegna þess að ég tel þeir gætu hugsanlega gengið of hart fram.  Mér finnst ráðlegt að Viðskiptaráðuneytið skipi fulltrúa til þess að fylgjast grannt með þeim málum og sé tengiliður á milli bankanna og stjórnvalda svo unnt sé að samstilla aðgerðir og sjá til þess að raunveruleg uppbygging eigi sér stað.

Það þarf að endurskipuleggja allt hagkerfið og fyrirtækin eru lykillinn að því."

 

Ég segi bara kominn tími til. Vona að Viðskiptaráðuneytið hafi viðbragðsáætlun tilbúna hvernig eigi að framkvæma þetta. Það er hægt að bjarga ótal fyrirtækjum sé haft eftirlit með starfsháttum bankanna og tryggja þannig áframhaldandi atvinnu. Það er ekki langt í það að hagkerfið taki aftur við sér (nema til komi greiðsluverkfall) og þá gengur ekki að hafa nær óstarfhæf fyrirtæki. Tel að hægt sé að afstýra þrotum með ýmusm aðgerðum.

Gæti þurft umboðsmann skuldara

Hugleiðið næsta skref vandlega

Eitt sem taka þarf til athugunar er hvaða áhrif þetta muni hafa.  Vissulega er ástandið slæmt og ágætt ef hægt væri að leysa þetta með einföldum aðgerðum.  Það er því miður ekki hægt.  Þegar útlánastofnun veitir lán myndast skuld á móti (eða skuld er þegar til staðar sem svo er veitt lán út á sbr. innlán og útlán).

 

Erlendu lánin byggja á erlendri lántöku, innlendu á sparifé; semsagt það er krafa á lánastofnun á móti lánveitingu. Sé hætt að greiða af lánum fer íslenska bankakerfið alfarið á hliðina og við blasir allsherjarhrun. Þeir sem hafa í hyggju að fara þessa leið eru að steypa öllum beint á hvolf, ættingjum, vinum, samstarfsaðilum, afkomendum o.s.frv. Þetta er hættulegasta aðgerð sem hægt er að fara í og séu afleiðingar hennar bornar saman við ástandið nú má núverandi stöðu við góðæri.

 

Ég ætla ekkert að skafa utan af hlutunum, málið er of hættulegt:

 

Hugsanlegar afleiðingar

• Sparnaður sparifjáreigenda glatast eða ...
• ... ábyrgð ríkisins setur ríkissjóð á hliðina.
• Lánalínur lokast alveg.
• Fyrirtæki kollsteypast.
• Atvinnuleysi rýkur upp.
• Krónan fer í frjálst fall.
• Óðaverðbólga heldur innreið sína.
• Fasteignaverð hrynur niður í ekkert.

 

Aðrar afleiðingar eru þær að ímynd Íslands verður hræðileg sem eyðileggur framtíðar uppbyggingu og gerir að verkum að slæmt er að vera Íslendingur. Traust á landi og þjóð fer niður í ekkert.

 

Fari svo að takist að koma í veg fyrir ofangreindar afleiðingar, þá er afar líklegt að þeir sem geta greitt greitt af lánum en gera það ekki lendi í verulegum erfiðleikum þegar hagkerfið réttir aftur úr sér. Þessir aðilar muni ekki geta:

 

• fengið greiðslukort
• fengið lán eða fyrirgreiðslur
• eignast fasteignir
• stofnað fyrirtæki

 

Framtíðarhorfunar verða því fremur dökkar.  Auk þess mun þetta setja takmarkanir á atvinnutækifæri erlendis þar sem t.a.m. Kaninn tekur hart á þessum hlutum:

 

Sýnishorn af ráðningarsamningi

"Federal, state and self-regulatory organizations require that background checks be conducted in the financial services (i.e., securities, futures, foreign currencies) industry to determine whether or not an individual is statutorily disqualified to work in the financial services industry."

 

"Within the past 10 years, have you made a compromise with creditors, filed a bankruptcy petition or been the subject of an involuntary bankruptcy petition?"

 

Mér sýnist greiðsluverkfall vera skammsýn aðgerð sem fyrst og fremst muni bitna á þátttakendum. Hagkerfið mun rétta úr sér aftur (nema fjármálakerfið hrynji alveg í kjölfarið) og aðilar sem taka þátt í þessari aðgerð geta komið sér í verri stöðu en í dag. Sé til tími að bíta á jaxlinn og berjast fyrir framtíðinni þá er það núna.  Þetta á ekki við um þá sem geta ekki greitt lengur; aðeins þá sem geta það en neita. Það er grundvallarmunur á þessu tvennu.  Hugleiðið því næsta skref vandlega.

Margir íhuga greiðsluverkfall