Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, febrśar 2009

Hugleišing um endurmat į fasteignaverši

Žaš žarf aš varast aš lķta um of į śtflutning til žess aš lagfęra stöšu efnahags.  Neytendamarkašir um heim allan eru aš dragast hratt saman vegna kaffęringar fjįrmįlakerfisins į rįšstöfunartekjum almennings.  Lįnakerfiš er ķ ešli sķnu gallaš žar sem žaš leyfir žan umfram raunveruleg veršmęti og er nś svo komiš aš žaš er alveg śt takt viš raunveruleikann.
 
Mér fannst verulega įhugavert aš hlżša į Dr. Gunnar Tómasson ķ Silfri Egils s.l. viku žar sem hann kom inn į žetta.  Žaš er hugsanaskekkja fjįrmįla- og hagfręšinni sem er aš stigmagnast eftir žvķ sem hśn fęr aš halda įfram.  Ein leiš til žess aš stemma stigu viš žessa žróun er aš keyra nišur verš į fasteignamarkaši og koma honum žannig aftur ķ gang.
 
Stór hluti rįšstöfunarfjįr almennings fer ķ aš greiša afborganir af fasteignalįnum.  Lķkt og nżskipašur višskiptarįšherra Gylfi Magnśsson segir, er ekki hęgt aš afskrifa žessi lįn žar sem žaš myndi setja allt fjįrmįlakerfiš į hlišina.  Ķ raun hefši slķkt žęr afleišingar aš valda ólgu ķ samfélaginu žar sem ķ raun vęri bśiš aš afnema eignarhaldi į fasteignum (ašili sem fęr fasteign gefins meš nišurfellingu lįns į ķ raun ekki fasteignina heldur žeir sem skulda ekki en hafa greitt skatta; žeir hafa žvķ tilkall til fasteignarinnar žar sem žeir hafa greitt fyrir hana).  Auk žess, vęri sś leiš fariš aš fella nišur lįn skuldara ęttu skuldlausir kröfu į rķkiš aš fį mešaltal skulda greitt skattfrjįlst inn į eigin reikning sem myndi minnst žrefalda śtgjöld rķkisins į einu bretti. Ašilar sem skulda LĶN ęttu einnig kröfu į nišurfellingu lįns į sama grundvelli.
 
Sś leiš aš žvinga nišur fasteignaverš vęri unnt aš framkvęma ķ žremur skrefum:
 
  1. Eign skuldara sem getur ekki lengur greitt af lįni er endurmetin į grundvelli greišslugetu. Žaš sem į vantar er fellt nišur og tekiš rķkiš (ķ gegnum bankana) į sig žann kostnaš. Sé greišslubyrši į 40 milj. fasteign 200 žśs. į mįnuši en skuldari getur ašeins stašiš viš 100 žśs. į mįnuši, er eignin hreinlega felld nišur um 20 milj.
  2. Fasteignamati er breytt ķ kjölfariš sem lęsir veršiš inni aš einhverju leyti og gilda sömu reglur ķ raun og śtleiga Ķbśšalįnasjóšs į fasteignum sem yfirteknar hafa veriš.  Nś skekkir žetta myndina verulega ķ byrjun vegna ašila sem standa ķ skilum, en ekkert er til fyrirstöšu aš lįta leišréttingu į fasteignaverši ganga žvert yfir markašinn og koma fasteignaverši hér ķ lag, en žaš hefur rokiš upp į s.l. įrum langt umfram žaš sem ešlilegt kann aš teljast.
  3. Veršmyndun į fasteignamarkaši vęri mišstżrš žar sem markašurinn er reišubśinn aš taka til starfa į nż.  Žaš er frost į žessum markaši sem mun ekki leysast nęstu įrin sé verš ekki fellt nišur. Ašild aš ESB eša upptaka norsku krónunnar breytir engu hvaš žaš varšar.
 
Bólan sprakk vegna fasteignaśtlįna; eina leišin aš lagfęra stöšuna er aš rįšast į orsökina og koma rįšstöfunarfé almennings aftur ķ lag. Meš žvķ eykst neysla į nż sem styrkir fyrirtękin og dregur śr atvinnuleysi. Vissulega mun koma upp sś staša aš einhverjir hafa greitt yfirverš skv. nżju fasteignamati og verša žvķ ósįttir, en leysa mį śr žvķ meš skattaķvilnunum; ž.e. mismunurinn bętist viš sérstakan persónuafslįtt. Ég ętla žó ekki aš hętta mér lengra śt į sviš hagfręšinganna, enda er žaš ekki mitt sviš heldur žaš aš koma neytendamarkaši aftur ķ gang. Žar situr allt fast og žetta žarf aš lagfęra hiš snarasta.
 
Sś staša er aš koma upp į stór hluti fasteigna veršur ķ rķkiseign.  Śtleiga mun ekki leysa hnśtinn žar sem slķkt jafngildir žvķ aš kasta fé ķ sjóinn.  Mun skįrri kostur er aš endurmeta kerfisbundiš fasteignamarkašinn og žvinga verš nišur.  Eignir keyptar fyrir 2003 hafa allt aš tvöfaldast į 5 įrum og mį alveg lįta žį hękkun gagna til baka.  Žaš er engum ķ hag aš fasteignaverš sé hįtt lķkt og stašan er ķ dag. Ašilar sem sjį fram į eignarżrnun vegna žessa mega hafa žaš hugfast aš eignir žeirra eru óseljanlegar meš öllu į mešan efnahagsstašan er eins og hśn er. Žęr eru žvķ allt aš žvķ veršlausar.

mbl.is Vöruskipti ķ jafnvęgi ķ janśar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Höfundur

Snorri Hrafn Guðmundsson
Snorri Hrafn Guðmundsson
MBA í markaðsfræðum og greiningum frá Suffolk University, Boston (1997).

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband